Sé – czyli Katedra. Budowla ta zosta³a wzniesiona w 1150r. dla upamiêtnienia odbicia miasta, przez Alfonsa I Zdobywcê, z r±k Maurów. Zosta³a niestety mocno zniszczona podczas trzêsienia ziemi w 1755r, ale na szczê¶cie Portugalczycy wspaniale odrestaurowali tê romañsk± pere³kê – bynajmniej z zewn±trz. Doznaje siê bowiem lekkiego szoku wchodz±c do ¶rodka, gdy¿ nie ma tam nic szczególnego, co zapowiada widok z zewn±trz. Gdy patrzy siê na tê katedrê w oko wpada wspania³y portal, przestrzenne okna oraz dwie wie¿yczki.
Do dzisiejszych czasów zachowa³y siê gotyckie kru¿ganki (XIII w.), grobowce (XIV w.) i skarbiec.
Klasztor Hieronimitów (port. Mosteiro dos Jerónimos) w dzielnicy Belém. Budowa klasztoru rozpoczê³a w 1502 z polecenia króla Manuela I jako wyraz dziêkczynienia za szczê¶liw± wyprawê, która zakoñczy³a siê w roku 1551. Wtedy to, jego syn Jan III zrezygnowa³ z jej finansowania. Powsta³a na miejscu kaplicy Ermida do Restelo (Capela de São Jerónimo), za³o¿onej w tym miejscu przez Henryka ¯eglarza.W budowie klasztoru uczestniczyli: Diogo de Boitaca`e (1460-1528), Joao de Castilho (1475-1552), Diogo de Torralva (1500-1566) i Jerónimo de Ruao (1530-1601). Klasztor uwa¿any jest za per³ê stylu manueliñskiego, bêd±cego po³±czeniem gotyku i renesansu.
Do roku 1934, klasztor by³ pod opiek± zakonu ¶w. Hieronima st±d jego nazwa. W roku 1983 budowla zosta³a wpisana na Listê ¶wiatowego dziedzictwa UNESCO.
W klasztorze znajduj± siê groby króla Manuela I i jego ¿ony Marii Aragoñskiej oraz króla Jana III i jego ¿ony Katarzyny Habsburg. S± te¿ tam nagrobki ¿eglarza Vasco da Gamy (1468-1523) i pisarza Luisa de Camões (1527-1570).
Warto zauwa¿yæ, ¿e budowla ta zosta³a prawie nienaruszona przez XVIII-wieczne trzêsienie. Wstêp do samego klasztoru – bezp³atny. Op³atê wnosi siê za zwiedzanie kru¿ganków.
Torre de Belém (Wie¿a Betlejemska), militarna budowla stoj±ca na zachodnim przedmie¶ciu Belém, nieopodal Klasztoru Hieronimitów, u uj¶cia Tagu do oceanu. Jedna z najwiêkszych atrakcji turystycznych stolicy Portugalii. Chyba najczê¶ciej i najchêtniej fotografowana budowla w ca³ym kraju.
Largo do Carmo, Ruínas do Convento do Carmo - Niegdy¶ najwiêkszy lizboñski zakon i ko¶ció³, zosta³ dotkliwie zniszczony podczas trzêsienia ziemi z 1755 roku, kiedy to dach i ³uki zawali³y siê na kongregacjê. Zbudowany w niemal ca³kowicie czystym stylu gotyckim, jest ¿yw± pami±tk± po tamtej tragedii. Dzisiaj, w ruinach czêsto odbywaj± siê letnie koncerty. Ma³e muzeum archeologiczne znajduj±ce siê w miejscu by³ego o³tarza zawiera kolekcjê grobów, ceramiki, mozaik, pos±gów i innych dzie³. Kamieñ le¿±cy przy wej¶ciu informuje, ¿e papie¿ Klemens VII przyznaje 40 dni odpustu ‘ka¿demu chrze¶cijaninowi’, który odwiedza ten ko¶ció³.
Ko¶ció³ Naszej Pani z Loreto - Largo do Chiado. Po pó³nocnej stronie Largo do Chiado stoi ko¶ció³ Nossa Senhora do Loreto, znany równie¿ jako Igreja dos Italianos, jako ¿e to spo³eczno¶æ w³oska przywioz³a ze sob± kult naszej Pani z Loreto do Portugalii. Dzisiejszy wygl±d ko¶cio³a pochodzi z 1651 roku. W 1784 roku, po wielkim trzêsieniu ziemi, mia³o miejsce kolejne przebudowanie pod kierownictwem architekta opery J. da Costy e Silvy, który zaprojektowa³ dla ko¶cio³a imponuj±c± manierystyczn± fasadê. Zwieñczeniem wnêtrza jest pomalowany sufit nad pojedyncz± naw± Pedra Alexandrina, ukazuj±cy dziewicê z Loreto.
Ko¶ció³ São João de Deus - Praça de Londres. Lizbona jest s³usznie s³awna z jej historycznych ko¶cio³ów, ale wraz z rozrostem miasta, powstawa³y nowe przedmie¶cia i stwarza³y mo¿liwo¶æ do budowania nowoczesnych ko¶cio³ów. Jedno z tych nowych przedmie¶æ jest szeroko znane jako Avenidas Novas a stoi tu ko¶ció³ São João de Deus zaprojektowany przez Antonia Lino i wybudowany w 1953 roku. Jest monumentalny i funkcjonalny, piêkny i inspiruj±cy i tak zbudowany by wierni i o³tarz byli blisko siebie. Antonio Lino zaprojektowa³ równie¿ 75-metrowy cokó³ pod pomnik Cristo Rei.
Ko¶ció³ São Roque - Largo Trindade Coelho, Bairro Alto. Ko¶ció³ São Roque by³ pierwotnie ko¶cio³em jezuickim a zosta³ zaprojektowany przez w³oskiego artystê Filippa Terziego i zbudowany w drugiej po³owie XVI wieku. Prosta fasada kontrastuje z bogatym wnêtrzem, które jest jednym z najwiêkszych skarbów miasta i g³ówn± atrakcj± turystyczn±. Kiedy w 1758 roku Jezuici zostali wygnani z Portugalii, ko¶ció³ zosta³ podarowany Braterstwu £aski. Kaplica ¦w. Jana Chrzciciela zosta³a zbudowana w Rzymie dla króla João V, przy u¿yciu najdro¿szych materia³ów. Po po¶wiêceniu, zosta³a wys³ana statkiem do Lizbony i ponownie wzniesiona.
Ko¶ció³ Inkarnacji - Largo do Chiado 15. Po po³udniowej czê¶ci Largo do Chiado, naprzeciwko ko¶cio³a Loreto, stoi Igreja da Encarnaçao. Obydwa ko¶cio³y obejmuj± czê¶ci starych wrót do miasta. Stary ko¶ció³ zniszczony w 1755 roku podczas trzêsienia ziemi, zosta³ odbudowany w 1784 roku przez Manuela de Sous wed³ug wskazówek markiza z Pombal. Wspania³a barokowa fasada posiada dwie nisze, w których stoj± pos±gi ¦w. Katarzyny i naszej Pani z Loreto pochodz±ce ze ¶redniowiecznych murów. W ¶rodku ko¶cio³a znajdziemy tylko jedn± nawê, a przy g³ównym o³tarzu stoi cudowna rze¼ba przedstawiaj±ca nasz± Pani± Inkarnacji autorstwa Machada de Castry.
Ko¶ció³ Mêczenników - Rua Garrett. Wcze¶niej sta³a tu kaplica po¶wiêcona ¦w. Marii od mêczenników dzie³a Afonsa Henriquesa zrobiona w ramach podziêkowania za wyzwolenie Lizbony od Maurów w 1147 roku. By³ to pierwszy lizboñski ko¶ció³ katolicki i stan±³ na terenie jego najstarszej parafii. Kaplica zosta³a zniszczona podczas trzêsienia ziemi w 1755 roku, ale relikwie ¶wiêtych mêczenników ocala³y i znajduj± siê teraz na o³tarzu Dusz zbudowanym w 1769 roku przez architekta Reinalda Manuela dos Santos. Na drzwiach do ko¶cio³a znajduje siê relief wykonany przez Francisca Leala Garciê ukazuj±cy pierwszego portugalskiego króla dziêkuj±cego na klêczkach za jego zwyciêstwo.
Ko¶ció³ Conceição Velha - Rua da Alfandega. Ko¶ció³ Conceição Velha zosta³ wybudowany po trzêsieniu ziemi z 1755 roku i po tsunami, przy u¿yciu elementów fasady starego ko¶cio³a Naszej Pani £askawej (Misericordia) ziszczonego podczas tych kataklizmów. Elementy pochodz± z pocz±tku XVI wieku i reprezentuj± styl mauretañski. Piêkny i dopracowany portyk jest dzie³em architekta Joao de Castilho. Fasada ko¶cio³a postrzegana jest jako jeden z najlepszych przyk³adów architektury manueliñskiej widocznej w niektorych miejscach w mie¶cie. XVIII-wieczne wnêtrze jest udekorowane p³ytkami i sztukateri±.
Zakon Madre de Deus - Zakon zosta³ za³o¿ony w 1509 roku przez królow± Leonorê. Pierwotny kompleks budynków jest w stylu manueliñskim. Trzêsienie ziemi z 1755 roku wyrz±dzi³o wiele szkód budynkom, które jednak zosta³y zrekonstruowane za panowania króla Jose I. Tylko jeden z dwóch klasztorów oraz ma³e boczne wej¶cie pozosta³y oryginalne. Budynki by³y u¿ywane jako klasztory do 1871 roku. Dzisiaj, wnêtrza uznawane s± za najlepsze w mie¶cie a drewniane ambona i o³tarz warte s± szczególnej uwagi. Kompleks jest teraz czê¶ciowo zajmowany przez narodowe muzeum ceramiki.
Mêski klasztor Jeronimos - Uznany przez UNESCO za spu¶ciznê ¶wiatow±, ten hieronimityczny klasztor zosta³ wybudowany we wczesnym XVI wieku przez króla Manuela I. By uczciæ udan± podró¿ do Indii Vasco da Gamy, w wej¶ciu znajduje siê grób ¿eglarza. Inni tutaj pochowani to miêdzy innymi znany portugalski pisarz Luis de Camoes oraz królowie Manuel i Sebastião.Godne uwagi elementy klasztoru to zaokr±glone kolumny, dekoracyjny relief na o¶miok±tnym filarze ko¶cio³a, morskie motywy oraz otoczony ¿ywop³otem ogród z wielk± fontann±.
Ko¶ció³ Memoria - Zbudowany w 1760 roku by uczciæ pamiêæ unikniêcia przez króla Jose I ¶mierci podczas próby morderstwa w tym miejscu w 1758 roku, ten ma³y ale piêkny ko¶ció³ z jego bia³± kopu³± przypomina wiêksz± bazylikê Estrela. Zaprojektowany w stylu neoklasycystycznym przez Mateusa Vicente, który równie¿ bra³ udzia³ w budowie Estreli i pa³acu Queluz, zawiera grób markiza z Pombal, który by³ za rz±dów króla Jose I odpowiedzialny za odbudowanie Lizbony po trzêsieniu ziemi w 1755 roku.
Ko¶ció³ Naszej Pani z Fatimy - NS de Fatima. Nossa Senhora de Fatima by³ pierwszym katolickim ko¶cio³em zbudowanym w Lizbonie po og³oszeniu Portugalii Republik± w 1910 roku. Otwarty w 1938 roku, zdoby³ nagrodê Valmora za swój modernistyczny styl- dzie³o architekta Porfiria Pardala Monteiry. G³ówni arty¶ci portugalscy stworzyli wnêtrze: okna z witra¿ami oraz mozaiki (Almady Negreirosa), obrazy ¶cienne (Lina Anotionia i Henrique’a Freitaga), rze¼by (Leopolda de Almeidy, Anjosa Teixeiry i Francisca Franca, który by³ odpowiedzialny za pos±gi aposto³ów znajduj±ce siê na fasadzie). Zajrzyjcie do chrzcielnicy i zobaczcie migoc±ce p³ytki krzy¿a na fasadzie.
Ko¶ció³ ¦w. Antoniego - Largo de Santo Antonio a Sé. ¦w. Antoni z Padwy, najpopularniejszy ¶wiêty w Lizbonie, urodzi³ siê i ¿y³ przez jaki¶ czas w miejscu, gdzie dzisiaj stoi ten ko¶ció³. Budowê rozpoczêto w 1757 roku dlatego te¿ ko¶ció³ jest w pó¼no- barokowym stylu z neoklasycystycznymi jonicznymi kolumnami. Ko¶ció³ osi±gn±³ rangê narodowej ojcowizny a w 1982 roku odwiedzi³ go papie¿ Jan Pawe³ II- wydarzenie to upamiêtnia tablica. Na o³tarzu znajduje siê wizerunek ¶wiêtego nios±cego w rêkach Chrystusa. W czerwcu, w dniu ¶wiêtego odbywaj± siê w tym ko¶ciele masowe ¶luby, znane jako ‘¶luby ¶w. Antoniego’.
Ko¶ció³ São Vicente de Fora - Largo de São Vicente. Pierwotnie czê¶æ XII-wiecznego klasztoru mêskiego, teraz zamkniêty, ko¶ció³ zosta³ przebudowany w latach 1582- 1627 i ponownie otwarty w 1629 roku. W wyniku trzêsienia ziemi w 1755 roku, kopu³a ko¶cio³a zapad³a siê. Budynek zosta³ odnowiony w 1855 roku i sta³ siê panteonem dynastii Bragança. Król Carlos I i jego syn Felipe, obydwaj zamordowani w 1908 roku, s± tutaj pochowani, tak jak i jego ¿ona Amelia- ostatnia królowa Portugalii, która zmar³a w 1951 roku. Spektakularne p³yty ko¶cio³a s± jego wielk± ozdob±. Zaokr±glony pos±g z ko¶ci s³oniowej przedstawiaj±cy Jezusa pochodzi z dawnej kolonii portugalskiej, z Goa.
Temp.: 12° C |
Wilg.: 54% |
Cisn.: 1013.9 mm steady
